Wat is Kerk en Vrede?

Kerk en Vrede verenigt mensen die zich inzetten voor ontwapening en geweldloosheid. Zij gelooft dat het onterecht en onverantwoord is om te vertrouwen op geweld. Zij gelooft dat we ons kunnen en moeten wagen op de weg van de actieve geweldloosheid in dienst van de gerechtigheid. Analyse van conflicten en oorzaken vormt de basis voor projecten, campagnes en publicaties.

Archief » Jubileum 2004 » Columns

Columns

  • Column Bram Grandia

    Kerk en Vrede, kom tot inkeer

     

    Als George Bush hier vandaag zou mogen spreken zou hij, vermoed ik, het volgende zeggen:

    "Kerk en Vrede, komt tot omkeer, want gij zondigt tegen de 10 principes van mijn beleid.


    Mijn eerste principe is: Wij willen de oorlog niet. Pacifisten zijn dus overbodig.

    Daarom is er geen ministerie van oorlog , maar een ministerie van defensie. Daarom begon ik mijn toespraak voor de Amerikaanse televisie, bij het begin van de bombardementen op Bagdad met deze woorden: "Onze natie begint dit conflict met tegenzin" "Wij komen naar Irak met respect voor zijn burgers, voor zijn grootse beschaving en voor het religieuze geloof dat deze burgers belijden. Wij hebben geen ambitie in Irak, tenzij om er een bedreiging uit de weg te ruimen en om de controle over het land opnieuw in handen van het Iraakse volk te leggen." Jammer dat u, pacifisten, dat niet vanaf het begin gezien en geloofd hebt.

    Mijn tweede principe is: "Alleen de vijand is verantwoordelijk voor deze oorlog".

    Pacifisten, ik zei toch: Al meer dan een decennium lang hebben de Verenigde Naties en andere landen geduldig en via eerbare inspanningen getracht om het Iraakse regime te ontwapenen, zonder oorlog." "Vreedzame middelen om het Iraakse regime te ontwapenen hebben gefaald, omdat wij hier niet te doen hebben met vreedzame mannen." "Het Amerikaanse volk weet dat elke maatregel is genomen om een oorlog te vermijden. Maar ook elke maatregel is genomen om deze oorlog te winnen." Jammer dat u pacifisten en zo'n crypto-pacifist als Hans Blix dat niet vanaf het begin ook gezien en geloofd hebben.

    Mijn derde principe is: "De leider van de vijand is duivel in persoon".

    Ik stelde Saddam Hoessein een ultimatum en zei "Voordat de dag van de horror aanbreekt, voordat het te laat is om te handelen, zullen wij afrekenen met deze bedreiging." "Dit regime heeft in het verleden al massavernietigingswapens gebruikt tegen zijn buurlanden en tegen het Iraakse volk" "Dit regime heeft een geschiedenis van meedogenloze agressie in het Midden-Oosten." "Dit regime koestert een diepe haat tegen Amerika en zijn vrienden en heeft terroristen - met inbegrip van Al Qaeda - geholpen, getraind en onderdak verleend." Jammer dat pacifisten vanaf de eerste dag twijfelden aan de hoeveelheid massavernietigingswapens en de band tussen Saddam en Al Qaida. Jammer ook dat u praat over de band die mijn minister van defensie Rumsfeld twintig jaar geleden had met Saddam. Jammer dat u onze steun aan Irak in de gifgasoorlog tegen Iran erbij haalt. Dat was toen. Het nu is anders. Geloof me.

    Mijn vierde principe is: "Wij verdedigen een nobele zaak".

    Ik zei ook tegen Saddam Hoessein en zijn volk: "Ik heb een boodschap voor de Iraki's: als wij een militaire campagne moeten beginnen, zal die gericht zijn tegen de wetteloze mannen, die uw land besturen, niet tegen u. Als onze coalitie hun macht breekt, zullen wij u het voedsel en de medicijnen leveren die u zo nodig heeft. Wij zullen het terreurapparaat neerslaan en u helpen om een nieuw, voorspoedig en vrij Irak op te bouwen." "Eens als Irak bevrijd zal zijn, zullen er geen agressieoorlogen meer worden gevoerd tegen uw buurlanden, er zullen geen giffabrieken meer zijn, geen executies meer van dissidenten, geen foltercentra of verkrachtingskamers meer." "De tiran zal spoedig weg zijn. De dag van de bevrijding is nabij." Jammer dat pacifisten daar vanaf het begin vragen bij hebben gesteld. Jammer dat ze niet zien dat voor deze nobele zaak velen moeten sterven.

    Mijn vijfde principe is: De vijand begaat bewust wreedheden, wij niet. Als wij miskleunen begaan is dat onvrijwillig.
    Bij het begin van de bombardementen zei ik: "In dit conflict staat Amerika tegenover een vijand die geen enkele eerbied heeft voor de oorlogsconventies of de moraal. Saddam Hoessein heeft Iraakse troepen en militaire uitrusting opgesteld in gebieden waar burgers wonen, in een poging om onschuldige mannen, vrouwen en kinderen als schilden te gebruiken voor zijn eigen leger. De ultieme gruweldaad tegen zijn eigen volk.". "Ik wil dat de Amerikanen en heel de wereld weten dat de strijdkrachten van de coalitie al het mogelijke zullen doen om onschuldige burgers te sparen van lijden." Jammer dat pacifisten niet geloven dat alle slachtoffers radicale moslims zijn. Beroerd dat pacifisten steeds weer zeggen dat er onder de slachtoffers vele onschuldige burgers zijn. Jammer dat pacifisten maar blijven praten over die meer dan honderdduizend burgerslachtoffers.

    Jammer ook dat u pacifisten twijfelt aan mijn zesde principe: Alleen de vijand gebruikt verboden wapens, wij niet.

    Jammer dat u als pacifisten twijfelt aan mijn zevende principe: Wij lijden weinig verliezen, de vijand lijdt enorme verliezen.
    Hou toch op met het praten over oorlogstrauma's van mijn militairen.

    Jammer ook dat er intellectuelen en artiesten zijn die mijn achtste principe: Intellectuelen en artiesten staan achter onze zaakovertreden.
    Ik had zo graag de hele intelligentia en artiestenwereld achter me gehad.

    Bijzonder jammer vind ik het dat u "Kerk en Vrede "het niet eens bent met mijn negende Principe: Onze zaak is heilig. God is met ons.
    Kerk en Vrede: Ik ben een born again christen. De Heer zelf heeft me geroepen om de heilige taak te volbrengen. God blesst Amerika. Dat zou u moeten weten. Maar u spreekt uw ongeloof uit. Daarom, het doet me pijn dat tegen u te moeten zeggen bent u verraders, omdat u onze zaak verraadt.

    Mijn tiende principe is: Wie niet voor ons is,is tegen ons.
    U verraadt onze zaak, sterker nog Gods zaak. U bent tegen ons, wat doe ik hier eigenlijk. Ik wens u geen succes."

    "Wat zegt u, u zegt dat mijn tien principes de tien elementaire principes van de oorlogspropaganda zijn. U bent onverbeterlijk". 

     


     

    Column Greetje Witte

    Samenleven of verzuipen

     

    De vraag was: een column over de discussies naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh.


    Ik heb nog nooit zo geworsteld met een tekst van 5 minuten. Maar één tekst wilde ik in ieder geval voorlezen. Een ingezonden stuk uit Trouw van vorige week, naar aanleiding van de uitspraken van burgemeester Cohen. Ik citeer:

    Ik wil helemaal niet bij elkaar gehouden worden. Met heel veel van mijn medemensen wil ik het liefst zo min mogelijk te maken hebben. Een burgemeester in een moderne, open samenleving moet mensen niet als schaapjes behandelen, maar als vrije individuen die allemaal verschillend zijn. Hij moet mij vooral beschermen tegen mijn medemens. En dat is eenvoudig: hij moet zorgen dat iedereen zich aan de wet houdt. Het individu dient beschermd te worden tegen groepsdwang en traditie. Sterker nog, de moderne mens moet de ruimte hebben om zich actief tegen die dwang te verzetten met alle middelen die hem binnen de wet ten dienste staan, met name met woord en beeld. Godslastering en belediging van gelovigen kan daarbij noodzakelijk zijn om de eigen positie als mens te markeren.

    Daar word je wel even stil van.
    Ik wil geen medemens zijn, ik moet beschermd worden, ik mag beledigen om mijzelf te profileren. Mijn enige grens is de wet; de ander is vooral een bedreiging.
    Als dat de situatie is, kunnen we het inderdaad wel vergeten dat we de boel bij elkaar houden, laat staan dat we het dan ook nog een beetje gezellig met elkaar hebben.

    Dit geluid staat niet op zichzelf. Het was voor mij aanleiding boven deze column te zetten: 'samenleven of verzuipen'.

    Vanuit de oecumenische beweging en vanuit de traditie van Kerk en Vrede hebben we over dergelijke uitingen heel wat te zeggen, en dat geluid moeten we steeds opnieuw laten horen.

    Ik kan maar enkele dingen noemen:

    • In de oecumene hebben we altijd het begrip 'verantwoordelijkheid' centraal gesteld. Helaas zien we dat dit begrip, en ook begrippen als vrijheid en solidariteit, onder Paars en onder Balkenende, iets anders is gaan betekenen.'Verantwoordelijkheid' is niet meer de zorg voor de ander, zodat die kan worden zoals de Schepper hem of haar bedoeld heeft. Nee, als tegenwoordig gezegd wordt dat burgers 'hun verantwoordelijkheid moeten nemen' dan betekent dat dat ze voortaan voor zichzelf zullen moeten zorgen, en als de regering zegt háár verantwoordelijkheid te zullen nemen, dan kunnen de mensen in kwetsbare posities het verder wel vergeten.
    • In Kerk en Vrede hebben wij al die 80 jaren van ons bestaan de verslaving aan het geweld aan de kaak gesteld en de rechtvaardiging van het geweld door de kerken aangevochten. Het gebruik van geweld is gebaseerd op de primitieve gedachte dat je mensen tot andere gedachten kunt dwíngen, in plaats van op andere gedachten kunt laten kómen. Het is de uiterste vorm van een infantiel maakbaarheidsdenken. De oorlog in Irak en de moord op Theo van Gogh zijn er afschuwelijke voorbeelden van.Geweld is de beschadiging van een mens en diens waardigheid.Daarom heeft Kerk en Vrede óók steeds het geweld van structuren aangeklaagd. En daarom moeten we ook waarschuwen voor het geweld dat woorden en beelden kunnen aanrichten. Daarom zeggen we: "een beledigend woord is geen vrij woord". Een beledigend en kwetsend woord is gewelddadig, want het doet de waardigheid van een ander geweld aan. En geweld roept geweld op.

    Minister Verdonk sprak over het incasseringsvermogen van mensen en ook zij geeft daarmee aan dat we hier over geweld hebben. Het is mij een raadsel waarom een minister uit een kabinet dat zegt het geweld in de samenleving te willen aanpakken, met deze vorm van geweld geen enkele moeite heeft. Incasseren heeft toch echt meer met boksen dan met samenleven te maken.

    Inderdaad is de ene mens makkelijker te kwetsen dan de andere. Dat hangt er namelijk van af hoe sterk je staat: van je sociale positie, je opleiding, de toegang die je hebt tot de media en vooral ook de steun die je ervaart van je medemensen. De ongelijkheid op al die terreinen is groot, en dit kabinet lijkt er alleen maar op uit te zijn die ongelijkheid verder te vergroten. Het draagvlak onder de onderlinge solidariteit wordt stelselmatig afgebroken, waardoor we nu op weg zijn naar een situatie waarin het eigenbelang nog de enige waarde is die telt. Inderdaad, als er zo weinig voor jou van waarde is, is het makkelijk een groot incasseringsvermogen te hebben. Onverschilligheid lijkt me dan overigens een beter woord.

    Als pacifisten willen we niet onverschillig zijn en spreken we niet over incasseringsvermogen, dat is ons te passief. Wij spreken over geweldloze weerbaarheid. Ik heb onze brochure daarover van 25 jaar geleden er nog eens bijgepakt. Geweldloze weerbaarheid is een manier van strijden voor het behoud van alles wat ons als samenleving dierbaar is, die geen gebruik maakt van gewelddadige middelen. Dat kun je niet uitbesteden aan het leger, de AIVD of de politie, dat moet je organiseren: je moet mensen bij elkaar brengen zodat geen vijandsbeelden ontstaan, overlegstructuren in het leven roepen, participatie en gesprek bevorderen. Dat kost tijd en geld en is niet mediageniek. Maar het is wel nodig. Dat is het poldermodel dat deze regering bij voortduring poogt om zeep te helpen.

    Maar een polder hou je echt alleen maar droog door de samenwerking van allen.

    Dat lijkt me bovendien ook veel aardiger dan dat ieder voor zich in zijn eigen achtertuin zijn eigen bootje bouwt.